{"id":117,"date":"2024-10-20T05:54:06","date_gmt":"2024-10-20T05:54:06","guid":{"rendered":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/?p=117"},"modified":"2024-10-23T03:27:56","modified_gmt":"2024-10-23T03:27:56","slug":"quy-hoach-va-xay-dung-khu-kien-truc-trung-tam-thang-long-thoi-ly-qua-nguon-tu-lieu-thanh-van","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/2024\/10\/20\/quy-hoach-va-xay-dung-khu-kien-truc-trung-tam-thang-long-thoi-ly-qua-nguon-tu-lieu-thanh-van\/","title":{"rendered":"Quy ho\u1ea1ch v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng Khu ki\u1ebfn tr\u00fac Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long th\u1eddi L\u00fd qua ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u th\u00e0nh v\u0103n"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Quy ho\u1ea1ch v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng Khu ki\u1ebfn tr\u00fac Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long th\u1eddi L\u00fd qua ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u th\u00e0nh v\u0103n<\/strong><\/p>\n<p>Qua h\u01a1n hai th\u00ea\u0301 ky\u0309 pha\u0301t tri\u00ea\u0309n cu\u0309a V\u01b0\u01a1ng tri\u00ea\u0300u Ly\u0301 (1010 \u2013 1203), ta\u0323i Kinh \u0111\u00f4 Th\u0103ng Long, co\u0301 i\u0301t nh\u00e2\u0301t b\u00f4\u0301n \u0111\u01a1\u0323t x\u00e2y d\u01b0\u0323ng l\u01a1\u0301n, \u0111o\u0301 la\u0300 ca\u0301c n\u0103m 1010, 1017 \u2013 1020, 1029 \u2013 1030 va\u0300 1203, v\u01a1\u0301i ca\u0301c tri\u00ea\u0300u vua tri\u0323 vi\u0300 la\u0300 Ly\u0301 C\u00f4ng U\u00e2\u0309n, Ly\u0301 Ph\u00e2\u0323t Ma\u0303 va\u0300 Ly\u0301 Long Tra\u0301t.<\/p>\n<p>Nh\u01b0\u0303ng pha\u0301t hi\u00ea\u0323n kha\u0309o c\u00f4\u0309 ho\u0323c h\u01a1n m\u00f4\u0323t th\u00e2\u0323p ni\u00ean qua ta\u0323i trung t\u00e2m Thu\u0309 \u0111\u00f4, d\u00e2\u0303u \u0111a\u0303 xu\u00e2\u0301t l\u00f4\u0323 nhi\u00ea\u0300u n\u00ea\u0300n mo\u0301ng, v\u00e2\u0323t li\u00ea\u0323u ki\u00ea\u0301n tru\u0301c co\u0301 ni\u00ean \u0111a\u0323i th\u01a1\u0300i Ly\u0301, nh\u01b0ng ch\u0103\u0309ng d\u00ea\u0303 da\u0300ng gi\u0300 \u0111\u00ea\u0309 ph\u00e2n l\u00e2\u0323p ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh ki\u00ea\u0301n tru\u0301c cu\u0309a ca\u0301c giai \u0111oa\u0323n n\u00eau tr\u00ean, cho du\u0300, \u0111\u00e2u \u0111o\u0301, nh\u01b0\u0303ng nha\u0300 kha\u0309o c\u00f4\u0309 ho\u0323c \u0111a\u0303 nh\u00e2\u0323n ra quy hoa\u0323ch cu\u0309a ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh \u00e2\u0301y tr\u00ean t\u00f4\u0309ng th\u00ea\u0309, qua s\u01b0\u0323 li\u00ean k\u00ea\u0301t ca\u0301c h\u00f4\u0301 khai qu\u00e2\u0323t la\u0323i v\u01a1\u0301i nhau. Chi\u0301nh vi\u0300 le\u0303 \u0111o\u0301, ba\u0300i vi\u00ea\u0301t na\u0300y mu\u00f4\u0301n th\u00f4ng qua ca\u0301c giai \u0111oa\u0323n ghi che\u0301p trong chi\u0301nh s\u01b0\u0309, v\u01a1\u0301i nh\u01b0\u0303ng cung \u0111i\u00ea\u0323n, l\u00e2\u0300u ca\u0301c, chu\u0300a chi\u00ea\u0300n, tr\u01b0\u01a1\u0300ng lang v\u01a1\u0301i nh\u01b0\u0303ng t\u00ean go\u0323i cu\u0323 th\u00ea\u0309, may ch\u0103ng, giu\u0301p ca\u0301c nha\u0300 kha\u0309o c\u00f4\u0309 ho\u0323c co\u0301 \u0111\u01b0\u01a1\u0323c m\u00f4\u0323t s\u01b0\u0323 li\u00ean h\u00ea\u0323 na\u0300o \u0111o\u0301 \u0111\u00ea\u0309 nh\u00e2\u0323n ra v\u00ea\u0301t ti\u0301ch cu\u0309a nh\u01b0\u0303ng c\u00f4ng tri\u0300nh \u0111\u01b0\u01a1\u0323c xu\u00e2\u0301t l\u00f4\u0323.<\/p>\n<figure id=\"attachment_118\" aria-describedby=\"caption-attachment-118\" style=\"width: 486px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-118 \" src=\"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1-300x170.jpeg\" alt=\"\" width=\"486\" height=\"276\" srcset=\"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1-300x170.jpeg 300w, https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1-1024x579.jpeg 1024w, https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1-768x435.jpeg 768w, https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1-1536x869.jpeg 1536w, https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-1.jpeg 1960w\" sizes=\"auto, (max-width: 486px) 100vw, 486px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-118\" class=\"wp-caption-text\">Ho\u00e0ng th\u00e0nh Th\u0103ng Long<\/figcaption><\/figure>\n<p>N\u0103m 1010, sa\u0301ch Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 l\u01b0\u01a1\u0323c, do Gia\u0301o s\u01b0 Tr\u00e2\u0300n Qu\u00f4\u0301c V\u01b0\u01a1\u0323ng di\u0323ch va\u0300 chu\u0301 gia\u0309i \u0111a\u0303 chi\u0309 ra nh\u01b0\u0303ng c\u00f4ng tri\u0300nh sau \u0111\u00e2y: \u0111i\u00ea\u0323n Tri\u00ea\u0300u Nguy\u00ean b\u00ean pha\u0309i va\u0300 b\u00ean tra\u0301i d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n T\u00e2\u0323p Hi\u00ea\u0300n, b\u00ean pha\u0309i d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n Gia\u0309ng Vu\u0303, b\u00ean tra\u0301i m\u01a1\u0309 c\u01b0\u0309a Phi Long, b\u00ean pha\u0309i m\u01a1\u0309 c\u01b0\u0309a \u0110an Ph\u01b0\u01a1\u0323ng, chi\u0301nh B\u0103\u0301c m\u01a1\u0309 Cao \u0110i\u00ea\u0323n. Th\u00ea\u0300m go\u0323i la\u0300 Long Tri\u0300, co\u0301 ha\u0300nh lang cha\u0323y xung quanh. Phi\u0301a sau \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean, d\u01b0\u0323ng hai \u0111i\u00ea\u0323n Long An, Long Thu\u0323y, b\u00ean tra\u0301i x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Nh\u00e2\u0323t Quang, b\u00ean pha\u0309i x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Nguy\u00ea\u0323t Minh, \u0111\u0103\u0300ng sau co\u0301 cung Thu\u0301y Hoa. B\u00f4\u0301n phi\u0301a tha\u0300nh m\u01a1\u0309 4 c\u01b0\u0309a: Phi\u0301a \u0110\u00f4ng go\u0323i la\u0300 T\u01b0\u01a1\u0300ng Phu\u0300, phi\u0301a T\u00e2y go\u0323i la\u0300 Qua\u0309ng Phu\u0301c, phi\u0301a Nam go\u0323i la\u0300 \u0110a\u0323i H\u01b0ng, phi\u0301a B\u0103\u0301c go\u0323i la\u0300 Di\u00ea\u0323u \u0110\u01b0\u0301c. \u01a0\u0309 trong tha\u0300nh x\u00e2y chu\u0300a H\u01b0ng Thi\u00ea\u0323n, l\u00e2\u0300u Ngu\u0303 Ph\u01b0\u01a1\u0323ng, \u01a1\u0309 phi\u0301a Nam tha\u0300nh x\u00e2y chu\u0300a Th\u0103\u0301ng Nghi\u00eam (tr.75).<\/p>\n<p>Sa\u0301ch \u0110a\u0323i Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 ky\u0301 toa\u0300n th\u01b0 cu\u0309a Ng\u00f4 Si\u0303 Li\u00ean va\u0300 ca\u0301c s\u01b0\u0309 th\u00e2\u0300n Tri\u00ea\u0300u L\u00ea, ghi che\u0301p co\u0301 \u0111\u00f4i chu\u0301t kha\u0301c bi\u00ea\u0323t v\u00ea\u0300 quy hoa\u0323ch va\u0300 ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh \u0111\u01b0\u01a1\u0323c x\u00e2y d\u01b0\u0323ng \u01a1\u0309 giai \u0111oa\u0323n na\u0300y cu\u0309a Tri\u00ea\u0300u Ly\u0301. X\u00e2y d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean la\u0300m ch\u00f4\u0303 coi ch\u00e2\u0300u, b\u00ean ta\u0309 la\u0300m \u0111i\u00ea\u0323n T\u00e2\u0323p Hi\u00ea\u0300n, b\u00ean h\u01b0\u0303u d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n Gia\u0309ng Vo\u0303, la\u0323i m\u01a1\u0309 c\u01b0\u0309a Phi Long th\u00f4ng v\u01a1\u0301i cung Ngh\u00eanh Xu\u00e2n, c\u01b0\u0309a \u0110an Ph\u01b0\u01a1\u0323ng th\u00f4ng v\u01a1\u0301i c\u01b0\u0309a Uy Vi\u00ea\u0303n, h\u01b0\u1edbng chi\u0301nh Nam d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n Cao Minh, \u0111\u00ea\u0300u co\u0301 th\u00ea\u0300m r\u00f4\u0300ng, trong th\u00ea\u0300m r\u00f4\u0300ng co\u0301 ha\u0300nh lang d\u00e2\u0303n ra b\u00f4\u0301n phi\u0301a. Sau \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean d\u01b0\u0323ng hai \u0111i\u00ea\u0323n Long An va\u0300 Long Thu\u0323y, la\u0300m n\u01a1i Vua nghi\u0309. B\u00ean ta\u0309 x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Nh\u00e2\u0323t Quang, b\u00ean h\u01b0\u0303u x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Nguy\u00ea\u0323t Minh, phi\u0301a sau x\u00e2y d\u01b0\u0323ng hai cung Thu\u0301y Hoa va\u0300 Long Thu\u0323y la\u0300m ch\u00f4\u0303 \u01a1\u0309 cho cung n\u01b0\u0303. D\u01b0\u0323ng kho ta\u0300ng, \u0111\u0103\u0301p tha\u0300nh, \u0111a\u0300o ha\u0300o. B\u00f4\u0301n m\u0103\u0323t tha\u0300nh m\u01a1\u0309 b\u00f4\u0301n c\u01b0\u0309a: \u0110\u00f4ng la\u0300 T\u01b0\u01a1\u0300ng Phu\u0300, T\u00e2y la\u0300 Qua\u0309ng Phu\u0301c, Nam la\u0300 \u0110a\u0323i H\u01b0ng, B\u0103\u0301c la\u0300 Di\u00ea\u0323u \u0110\u01b0\u0301c. La\u0323i \u01a1\u0309 trong tha\u0300nh la\u0300m chu\u0300a ng\u01b0\u0323 H\u01b0ng Thi\u00ean va\u0300 ti\u0323nh l\u00e2\u0300u Ngu\u0303 Ph\u01b0\u01a1\u0323ng (tr.241)<\/p>\n<p>Sa\u0301ch Kh\u00e2m \u0111i\u0323nh Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 th\u00f4ng gia\u0301m c\u01b0\u01a1ng mu\u0323c, do Vi\u00ea\u0323n S\u01b0\u0309 ho\u0323c di\u0323ch va\u0300 chu\u0301 gia\u0309i vi\u00ea\u0301t: kh\u01a1\u0309i c\u00f4ng x\u00e2y d\u01b0\u0323ng \u0111i\u1ec7n Ki\u00ea\u0300n Nguy\u00ean du\u0300ng la\u0300m ch\u00f4\u0303 coi ch\u00e2\u0300u, hai b\u00ean ta\u0309 h\u01b0\u0303u la\u0300m \u0111i\u00ea\u0323n T\u00e2\u0323p Hi\u00ea\u0300n va\u0300 Gia\u0309ng Vu\u0303, la\u0323i m\u01a1\u0309 ba c\u01b0\u0309a Phi Long th\u00f4ng v\u01a1\u0301i Nghinh Xu\u00e2n, c\u01b0\u0309a \u0110an Ph\u01b0\u01a1\u0323ng th\u00f4ng v\u01a1\u0301i c\u01b0\u0309a Uy Vi\u00ea\u0303n, \u0111\u0103\u0300ng sau \u0111i\u00ea\u0323n Ki\u00ea\u0300n Nguy\u00ean co\u0301 \u0111i\u00ea\u0323n Long An va\u0300 Long Thu\u0323y la\u0300m ch\u00f4\u0303 nha\u0300 Vua nghi\u0309 ng\u01a1i. Hai cung Thu\u0301y Hoa va\u0300 Long Thu\u0323y \u00a0cho ca\u0301c phi t\u00e2\u0300n \u01a1\u0309. La\u0323i l\u00e2\u0323p \u0111u\u0323n, x\u00e2y tha\u0300nh, \u0111a\u0300o ha\u0300o. M\u01a1\u0309 b\u00f4\u0301n c\u01b0\u0309a tha\u0300nh: Phi\u0301a \u0110\u00f4ng la\u0300 T\u01b0\u01a1\u0300ng Phu\u0300, phi\u0301a T\u00e2y la\u0300 Qua\u0309ng Phu\u0301c, phi\u0301a Nam la\u0300 \u0110a\u0323i H\u01b0ng, phi\u0301a B\u0103\u0301c la\u0300 Di\u00ea\u0323u \u0110\u01b0\u0301c (tr.269).<\/p>\n<p>Ba ta\u0300i li\u00ea\u0323u, m\u0103\u0323c du\u0300 co\u0301 s\u01b0\u0323 phi\u00ean \u00e2m kha\u0301c nhau nh\u01b0ng ng\u01b0\u01a1\u0300i \u0111o\u0323c cu\u0303ng th\u00e2\u0301y \u0111\u01b0\u01a1\u0323c nh\u01b0\u0303ng ne\u0301t c\u01a1 ba\u0309n trong quy hoa\u0323ch va\u0300 s\u01b0\u0323 th\u00f4\u0301ng nh\u00e2\u0301t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4\u0301i trong ca\u0301c t\u01b0 li\u00ea\u0323u ghi che\u0301p v\u00ea\u0300 ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh ki\u00ea\u0301n tru\u0301c Tha\u0300nh Th\u0103ng Long. Ca\u0301c ta\u0300i li\u00ea\u0323u khi thi\u0300 ghi ch\u01b0\u0301c n\u0103ng cu\u0309a m\u00f4\u0303i c\u00f4ng tri\u0300nh, khi thi\u0300 chi\u0309 n\u00eau t\u00ean go\u0323i va\u0300 gi\u01b0\u0303a chu\u0301ng co\u0301 kha\u0301c bi\u00ea\u0323t \u0111\u00f4i chu\u0301t nh\u01b0ng \u0111a\u0303 pha\u0309n a\u0309nh \u0111\u01b0\u01a1\u0323c s\u01b0\u0323 li\u00ean th\u00f4ng va\u0300 m\u00f4\u0301i quan h\u00ea\u0323 gi\u01b0\u0303a ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh \u00e2\u0301y, th\u00ea\u0309 hi\u00ea\u0323n m\u00f4\u0323t quy hoa\u0323ch kha\u0301 khoa ho\u0323c trong th\u01a1\u0300i gian \u0111\u00e2\u0300u, khi Ly\u0301 C\u00f4ng U\u00e2\u0309n d\u01a1\u0300i \u0111\u00f4 v\u00ea\u0300 Th\u0103ng Long, mong mu\u00f4\u0301n x\u00e2y d\u01b0\u0323ng v\u01b0\u01a1ng tri\u00ea\u0300u b\u00ea\u0300n v\u01b0\u0303ng.<\/p>\n<p>\u0110\u01a1\u0323t x\u00e2y d\u01b0\u0323ng n\u0103m 1017 \u0111\u00ea\u0301n 1020, Kinh tha\u0300nh Th\u0103ng Long kh\u00f4ng co\u0301 gi\u0300 \u0111\u0103\u0323c bi\u00ea\u0323t, Vua Ly\u0301 C\u00f4ng U\u00e2\u0309n chi\u0309 co\u0301 \u0111\u00f4i chu\u0301t thay \u0111\u00f4\u0309i b\u01a1\u0309i nh\u01b0\u0303ng ly\u0301 do sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p>Sa\u0301ch Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 l\u01b0\u01a1\u0323c che\u0301p, n\u0103m \u0110inh Ty\u0323 (1017) \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean bi\u0323 \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t (tr.76) va\u0300 \u0111\u00ea\u0301n n\u0103m Canh Th\u00e2n (1020) Vua pha\u0309i coi ch\u00e2\u0300u \u01a1\u0309 \u0110\u00f4ng \u0111i\u00ea\u0323n, nh\u01b0ng r\u00f4\u0300i \u0110\u00f4ng \u0111i\u00ea\u0323n cu\u0303ng bi\u0323 \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t, Vua pha\u0309i coi ch\u00e2\u0300u \u01a1\u0309 T\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n (tr.77).<\/p>\n<p>Sa\u0301ch \u0110a\u0323i Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 ky\u0301 toa\u0300n th\u01b0 la\u0323i co\u0301 s\u01b0\u0323 kha\u0301c bi\u00ea\u0323t trong vi\u00ea\u0323c ghi che\u0301p nguy\u00ean nh\u00e2n bi\u0323 h\u01b0 ho\u0309ng cu\u0309a \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean, \u0111o\u0301 la\u0300 se\u0301t \u0111a\u0301nh ch\u01b0\u0301 kh\u00f4ng pha\u0309i \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t (tr.245): \u201cN\u0103m 1020 \u0111i\u00ea\u0323n phi\u0301a \u0110\u00f4ng bi\u0323 se\u0301t \u0111a\u0301nh, Vua coi ch\u00e2\u0300u \u01a1\u0309 \u0111i\u00ea\u0323n phi\u0301a T\u00e2y\u201d. Sa\u0301ch na\u0300y co\u0300n ghi th\u00eam, d\u01b0\u0323ng ba \u0111i\u00ea\u0323n: \u0111i\u00ea\u0323n phi\u0301a tr\u01b0\u01a1\u0301c \u0111\u00ea\u0309 coi ch\u00e2\u0300u, hai \u0111i\u00ea\u0323n phi\u0301a sau \u0111\u00ea\u0309 nghe chi\u0301nh s\u01b0\u0323 (tr. 246). Nh\u01b0 v\u00e2\u0323y, ngoa\u0300i vi\u00ea\u0323c s\u01b0\u0309a ch\u01b0\u0303a Ca\u0300n Nguy\u00ean, th\u01a1\u0300i ky\u0300 na\u0300y, Vua Ly\u0301 C\u00f4ng U\u00e2\u0309n cho x\u00e2y th\u00eam 3 \u0111i\u00ea\u0323n n\u01b0\u0303a.<\/p>\n<p>Vi\u00ea\u0323c \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean bi\u0323 \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t, nh\u01b0 Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 l\u01b0\u01a1\u0323c ghi che\u0301p, co\u0301 le\u0303 kh\u00f4ng chi\u0301nh xa\u0301c. \u0110a\u0323i Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 ky\u0301 toa\u0300n th\u01b0 cho la\u0300 bi\u0323 se\u0301t \u0111a\u0301nh la\u0300 h\u01a1\u0323p ly\u0301 h\u01a1n, vi\u0300 ki\u00ea\u0301n tru\u0301c vi\u0300 ke\u0300o, c\u00f4\u0323t g\u00f4\u0303, va\u0301n b\u01b0ng, ma\u0301i ngo\u0301i, kh\u00f4ng cao t\u00e2\u0300ng, \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t h\u0103\u0309n se\u0303 kh\u00f4ng pha\u0301 hu\u0309y Ca\u0300n Nguy\u00ean h\u01b0 ha\u0323i tr\u00e2\u0300m tro\u0323ng. Va\u0309 la\u0323i, vu\u0300ng \u0111\u00f4\u0300ng b\u0103\u0300ng \u00f4 tru\u0303ng Th\u0103ng Long x\u01b0a, Ha\u0300 N\u00f4\u0323i nay, \u0111\u00f4\u0323ng \u0111\u00e2\u0301t ch\u0103\u0301c ch\u0103\u0301n se\u0303 kh\u00f4ng l\u01a1\u0301n \u0111\u00ea\u0309 la\u0300m h\u01b0 ho\u0309ng nh\u01b0\u0303ng ki\u00ea\u0301n tru\u0301c truy\u00ea\u0300n th\u00f4\u0301ng nh\u01b0 \u0111i\u00ea\u0323n Ca\u0300n Nguy\u00ean. M\u0103\u0323c du\u0300 v\u00e2\u0323y, hai t\u01b0 li\u00ea\u0323u \u0111a\u0303 cho hay, quy hoa\u0323ch va\u0300 ki\u00ea\u0301n tru\u0301c trung t\u00e2m \u0111a\u0303 co\u0301 s\u01b0\u0323 thay \u0111\u00f4\u0309i nho\u0309 trong quy hoa\u0323ch do nh\u01b0\u0303ng nguy\u00ean nh\u00e2n kha\u0301ch quan.<\/p>\n<p>S\u01b0\u0323 kha\u0301c bi\u00ea\u0323t \u0111\u00f4i chu\u0301t \u00e2\u0301y v\u00ea\u0300 ca\u0301c c\u00f4ng tri\u0300nh ki\u00ea\u0301n tru\u0301c Khu Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long th\u01a1\u0300i Ly\u0301, \u01a1\u0309 hai t\u01b0 li\u00ea\u0323u, thi\u00ea\u0301t nghi\u0303 m\u00f4\u0323t ph\u00e2\u0300n la\u0300 do di\u0323ch thu\u00e2\u0323t ch\u01b0a th\u00f4\u0301ng nh\u00e2\u0301t va\u0300 m\u00f4\u0323t ph\u00e2\u0300n kha\u0301c la\u0300 do quan sa\u0301t cu\u0309a ca\u0301c s\u01b0\u0309 gia \u0111\u01b0\u01a1ng th\u01a1\u0300i kh\u00f4ng \u0111\u00f4\u0300ng nh\u00e2\u0301t.<\/p>\n<p>N\u0103m 1203, Ly\u0301 Long Tra\u0301t \u0111a\u0303 cho x\u00e2y d\u01b0\u0323ng kha\u0301 nhi\u00ea\u0300u c\u00f4ng tri\u0300nh \u01a1\u0309 Khu Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long, qua ghi che\u0301p cu\u0309a Vi\u00ea\u0323t s\u01b0\u0309 l\u01b0\u01a1\u0323c. \u201cX\u00e2y cung m\u01a1\u0301i \u01a1\u0309 phi\u0301a T\u00e2y t\u00e2\u0309m \u0111i\u00ea\u0323n, \u01a1\u0309 gi\u01b0\u0303a \u0111\u0103\u0323t \u0111i\u00ea\u0323n Thi\u00ean Thu\u0323y, b\u00ean tra\u0301i d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n D\u01b0\u01a1ng Minh, b\u00ean pha\u0309i d\u01b0\u0323ng \u0111i\u00ea\u0323n Thi\u00ea\u0300m Quang, phi\u0301a tr\u01b0\u01a1\u0301c x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Chi\u0301nh Nghi, \u01a1\u0309 tr\u00ean x\u00e2y \u0111i\u00ea\u0323n Ki\u0301nh Thi\u00ean, th\u00ea\u0300m go\u0323i la\u0300 L\u00ea\u0323 Giao, \u01a1\u0309 gi\u01b0\u0303a m\u01a1\u0309 c\u01b0\u0309a Vi\u0303nh Nghi\u00eam, b\u00ean pha\u0309i m\u01a1\u0309 c\u01b0\u0309a Vi\u00ea\u0323t Tha\u0300nh, th\u00ea\u0300m go\u0323i la\u0300 Ng\u00e2n H\u00f4\u0300ng, phi\u0301a sau m\u01a1\u0309 \u0111i\u00ea\u0323n Tha\u0301nh Tho\u0323, \u01a1\u0309 tr\u00ean x\u00e2y ga\u0301c Nguy\u00ea\u0323t Ba\u0309o, xung quanh d\u01b0\u0323ng ha\u0300nh lang, th\u00ea\u0300m go\u0323i la\u0300 Kim Ti\u0301nh. B\u00ean pha\u0309i ga\u0301c Nguy\u00ea\u0323t Ba\u0309o \u0111\u0103\u0323t to\u0300a Th\u01b0\u01a1\u0323ng Tha\u0323ch , phi\u0301a T\u00e2y ga\u0301c x\u00e2y Du\u0323c \u0110\u01b0\u01a1\u0300ng, phi\u0301a sau x\u00e2y ga\u0301c Phu\u0301 Qu\u00f4\u0301c, th\u00ea\u0300m go\u0323i la\u0300 Ph\u01b0\u01a1\u0323ng Ti\u00eau, phi\u0301a sau d\u01b0\u0323ng c\u01b0\u0309a Thi\u00ea\u0301u Vi\u00ean, ao D\u01b0\u01a1\u0303ng Ng\u01b0, tr\u00ean cao x\u00e2y \u0111i\u0300nh Ngoa\u0323n Y\u0309. Ba m\u0103\u0323t \u0111i\u0300nh co\u0301 tr\u00f4\u0300ng hoa th\u01a1m co\u0309 la\u0323, n\u01b0\u01a1\u0301c ao th\u00f4ng v\u01a1\u0301i s\u00f4ng, ca\u0301ch cha\u0323m tr\u00f4\u0309, trang s\u01b0\u0301c khe\u0301o le\u0301o, c\u00f4ng tri\u0300nh th\u00f4\u0309 m\u00f4\u0323c \u0111e\u0323p \u0111e\u0303.\u201d (tr. 166)<\/p>\n<figure id=\"attachment_119\" aria-describedby=\"caption-attachment-119\" style=\"width: 359px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-119\" src=\"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-2-300x200.jpeg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-2-300x200.jpeg 300w, https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/CM-Di-san_-anh-2.jpeg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 359px) 100vw, 359px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-119\" class=\"wp-caption-text\">Di v\u1eadt t\u1ea1i Ho\u00e0ng th\u00e0nh Th\u0103ng Long<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nh\u01b0 v\u00e2\u0323y, nh\u01b0\u0303ng t\u01b0 li\u00ea\u0323u tha\u0300nh v\u0103n n\u00eau tr\u00ean d\u00e2\u0303u co\u0301 \u0111\u00f4i chu\u0301t kha\u0301c bi\u00ea\u0323t nh\u01b0ng t\u00e2\u0301t ca\u0309 \u0111\u00ea\u0300u th\u00f4\u0301ng nh\u00e2\u0301t, \u0111o\u0301 la\u0300 s\u01b0\u0323 t\u00e2\u0323p trung n\u01a1i trung t\u00e2m cu\u0309a tha\u0300nh Th\u0103ng Long. N\u01a1i \u00e2\u0301y la\u0300 khu v\u01b0\u0323c thu\u00f4\u0323c C\u00e2\u0301m Tha\u0300nh va\u0300 T\u01b0\u0309 C\u00e2\u0301m Tha\u0300nh th\u01a1\u0300i Ly\u0301 va\u0300 d\u01b0\u01a1\u0300ng nh\u01b0, \u0111o\u0301 cu\u0303ng la\u0300 khu ca\u0301c tri\u00ea\u0300u \u0111a\u0323i k\u00ea\u0301 nghi\u00ea\u0323p \u0111\u00ea\u0300u s\u01b0\u0309 du\u0323ng. Chi\u0301nh vi\u0300 th\u00ea\u0301, nh\u01b0\u0303ng c\u00f4ng tri\u0300nh khai qu\u00e2\u0323t h\u01a1n m\u00f4\u0323t th\u00e2\u0323p ni\u00ean qua cu\u0309a ca\u0301c nha\u0300 kha\u0309o c\u00f4\u0309 ho\u0323c \u0111a\u0303 th\u00e2\u0301y nhi\u00ea\u0300u l\u01a1\u0301p v\u0103n ho\u0301a ch\u00f4\u0300ng x\u00ea\u0301p l\u00ean nhau, co\u0301 t\u01b0\u0300 tr\u01b0\u01a1\u0301c th\u01a1\u0300i Ly\u0301 g\u00e2\u0300n nghi\u0300n n\u0103m va\u0300 sau th\u01a1\u0300i Ly\u0301 cu\u0303ng khoa\u0309ng th\u01a1\u0300i gian \u00e2\u0301y, r\u00f4\u0300i cho t\u01a1\u0301i t\u00e2\u0323n b\u00e2y gi\u01a1\u0300. \u0110i\u00ea\u0300u na\u0300y minh ch\u01b0\u0301ng cho Khu Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long la\u0300 m\u00f4\u0323t vu\u0300ng \u0111\u00e2\u0301t thi\u00eang, x\u01b0\u0301ng danh la\u0300 n\u01a1i k\u00ea\u0301 nghi\u00ea\u0323p cu\u0309a mu\u00f4n \u0111\u01a1\u0300i.<\/p>\n<p>DS&amp;CNVA (T\u1ed5ng h\u1ee3p)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Quy ho\u1ea1ch v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng Khu ki\u1ebfn tr\u00fac Trung t\u00e2m Th\u0103ng Long th\u1eddi L\u00fd qua ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u th\u00e0nh v\u0103n Qua h\u01a1n hai th\u00ea\u0301 ky\u0309 pha\u0301t tri\u00ea\u0309n cu\u0309a V\u01b0\u01a1ng tri\u00ea\u0300u Ly\u0301 (1010 \u2013 1203), ta\u0323i Kinh \u0111\u00f4 Th\u0103ng Long, co\u0301 i\u0301t nh\u00e2\u0301t b\u00f4\u0301n \u0111\u01a1\u0323t x\u00e2y d\u01b0\u0323ng l\u01a1\u0301n, \u0111o\u0301 la\u0300 ca\u0301c n\u0103m 1010, 1017 \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18,17],"tags":[],"class_list":["post-117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-phi-vat-the","category-vat-the"],"acf":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/disanvacongnghiepvanhoa.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}